Aanmelden

nieuw Toetslandschap 

In het toetslandschap zien we drie samenhangende trends:

1. Toetsing ontwikkelt zich enerzijds tot leerwegonafhankelijke toetsing en anderzijds tot integratie van leren en toetsen;

2. De student krijgt een actievere rol bij toetsing;

3. Ict ontwikkelingen maken bepaalde toetsvormen niet meer uitvoerbaar, maar ze bieden vooral ook nieuwe mogelijkheden. 


leerwegonafhankelijk - integratie

Als we alle vormen van toetsing uitzetten op een continuüm dan beweegt toetsing zich naar de uitersten: aan de ene kant van het continuüm de leerwegonafhankelijke toetsing en aan de andere kant de integratie van het leerproces en de toetsing.

Bij leerwegonafhankelijke toetsing kan de wijze waarop studenten competenties verwerven verschillen. De studenten doorlopen verschillende leerpaden. Bij de toetsing worden de studenten op dezelfde competenties beoordeeld. De student verzamelt bewijzen waarmee zij een of meer competenties aantoont. De vorm is na-der te bepalen; dit kan via een portfolio, assessmentgesprek, gedragsassessment, beroepsopdracht, e.d. Bij leerwegonafhankelijke toetsing is het toetsmoment duidelijk gescheiden van het leerproces. Dat laat onverlet dat er tijdens het leerproces feedbackmomenten kunnen zijn. Bij deze vorm van toetsing kunnen de aanbieder van het leertraject en de beoordelaar verschillende partijen of instanties zijn, het zgn. unbundling.

Bij de integratie van leren en toetsen zijn toets- en leeractiviteiten met elkaar verweven. Studenten ontvan-gen gedurende het leerproces feedback op hun leeractiviteiten in relatie tot de te verwerven competenties. In het leerproces zijn een of enkele summatieve toetsmomenten opgenomen waarbij studenten worden beoor-deeld. De feedback en beoordeling zijn vervolgens weer startpunt voor het vervolg van het leerproces. Voor studenten moet het duidelijk zijn op welke momenten er sprake is van feedback en evaluatie en wanneer er 
sprake is van beoordeling. In dit kader pleiten diverse toetsexperts de term formatief toetsen niet meer te ge-bruiken. In veel gevallen gaat het namelijk om verkapte summatieve toetsing, waarbij de resultaten van de for-matieve toetsing indirect meetellen in een eindoordeel. Ze geven de voorkeur aan de term evalueren. Door de integratie van leren en toetsen krijgen toetsmomenten het karakter van waardering van het geleerde in de betreffende context in plaats van apart geprogrammeerde ‘afrekenmomenten’. Idee is dat ook de sum-matieve toetsmomenten hierdoor een leereffect hebben. Dit kan nog versterkt worden door studenten een actieve rol te geven bij summatieve toetsmomenten. Voorbeelden hiervan worden beschreven in de volgende paragraaf.

Actieve rol student

De tweede trend betreft de actieve rol van de student in het toetsproces. De toetsing is hiervoor een goed aangrijpingspunt omdat het voor studenten een essentieel onderdeel is van een onderwijsmodules. Zeker zolang het verkrijgen van studiepunten gekoppeld is aan een voldoende voor de summatieve toets. Op toetsgebied zijn de laatste jaren veel ideeën ontwikkeld en uitgetest om individuele stu-denten intensief te betrekken bij de toetsing. Zie verder: betrokkenheid student.


ICT ontwikkelingen

Bij de derde trend, de ict ontwikkelingen zien we een negatieve en een positieve ontwikkeling als het gaat om toetsactiviteiten. Van bepaalde toetsvormen moeten we afscheid nemen omdat we de betrouwbaarheid van de afname niet meer kunnen hooghouden. Ict tools maken het afnemen van toetsen onder gecontroleerde omstandigheden steeds lastiger. Dit zijn toetsen waarbij de student onder surveillance en afgesloten van de buitenwereld een toets maakt. Het plegen van fraude wordt door de techniek steeds beter gefaciliteerd.

De positieve kant van ict toepassingen is tweeledig. Ten eerste kan ict veel gege-vens genereren ten behoeve van toetsing – learning analytics – en, ten tweede, kunnen ict tools op alle onderdelen van het toetsproces worden ingezet en tijdsbesparing opleveren. Het inzetten van digitale tools duiden we aan met de term digitale toetsing. Het gaat om ict tools in het ontwikkelen, samenstellen, afnemen, beoordelen, analyseren en evalueren van tentamens.


Laatst gewijzigd: 17 juni 2019